Category: Daily-Topics

ඔබේ නව නිවෙස් මිලදී ගැනීම සඳහා වේගයෙන් මුදල් අවශ්‍යද? එසේ නම්, bridging loan එකක් ඔබට ඉතා ප්‍රයෝජනවත් විසඳුමක් විය හැක. මෙම ලිපියෙන්, ඔබේ mortgage අවශ්‍යතාවයන් සපුරාලීම සඳහා bridging loan භාවිත කළ හැකි විවිධ ක්‍රම පිළිබඳව අප විවරණය කර ඇත.

Bridging Loan යනු කුමක්ද?

Bridging loan එකක් යනු කෙටි කාලීන ණය පහසුකමක් වන අතර, ඉතා වේගයෙන් සිදු කළ යුතු ගනුදෙනුවක් සඳහා අවශ්‍ය මුදල් සැපයීම සඳහා භාවිත වේ. උදාහරණයක් ලෙස, නිවෙස් මිලදී ගැනීම් හෝ renovations සඳහා එය බහුලව භාවිත වේ. මෙවැනි loan එකක අරමුණ වන්නේ, ඔබේම මුදල් ලැබෙන තුරු ඇති වන මූල්‍ය හිඟය “bridge” කිරීමය – ඒ කියන්නේ, මුදල් තවමත් ලැබී නැති වුවද ඔබට අවශ්‍ය property එක වහා මිලදී ගත හැකි වන පරිදි මෙම ණය පහසුකම සලසනු ලැබේ.

Bridging Loan ක්‍රියාත්මක වන්නේ කෙසේද?

Bridging loan එකක් ලබා දීමේදී, ඔබ සතු assets (දේපළ) ණය සඳහා security (උපාය) ලෙස ක්‍රියාකරයි. නමුත් සාමාන්‍ය UK mortgage එකකින් විශේෂ වන්නේ, මෙය කෙටි කාලීන ණයකි – සාමාන්‍යයෙන් වසර 1 සිට 2 දක්වා කාලයක් සඳහා පමණක් ලබා දේ.

මෙවන් loan එකක් ලබා ගැනීම සඳහා, lender කෙනෙකුට ඔබෙන් exit strategy එකක් ඉල්ලා සිටිය හැක – එනම්, loan එක අවසන් වේලාවේදී මුළු මුදල එකවර ගෙවීමක් සිදු කළ හැකි බව තහවුරු කරන ක්‍රමය.

මෙම exit strategy එකේ මුදල් මූලාශ්‍ර වශයෙන් ඔබට භාවිත කළ හැක්කේ: ඔබේ පැරණි නිවස විකිණීමෙන් ලැබෙන මුදල්, Renovation කිරීමෙන් පසුව resale කිරීම, Remortgage කිරීම, Inheritance එකක් (අයිතියට ලැබෙන මුදලක්), වෙනත් investments විකිණීම

Bridging Loan එකේ Key Features

 Short time frame

Bridging loans සාමාන්‍යයෙන් 5 – 10 දිනක් ඇතුළත සකස් කළ හැක. Mortgage ක්‍රියාවලියට සාපේක්ෂව, මෙය ඉතා වේගවත්ය.

 Flexible Repayment Strategies

Repayment ක්‍රම 2ක් ඇත:

• Rolled-up interest: Interest එක loan මුදලට එකතු වේ. නියමිත කාලයේ අගදී මුළු මුදල එකවර ගෙවිය යුතුය. මෙය උචිතය ඔබට අධික මාසික ආදායමක් නොමැතිනම් හෝ project එකක් අවසන් වීමෙන් පසු විශාල මුදලක් ලැබෙන තෙක් රැඳී සිටින්නට අවශ්‍ය නම්.
• Serviced interest: Interest එක මාසිකව ගෙවීමක් සිදු කරයි. පසුදී මුල් මුදල පමණක් ගෙවීම සිදු කරයි.මෙම strategy එක තෝරාගන්නේ නම්, lender විසින් ඔබේ monthly income සහ credit history පරීක්ෂා කරයි – එනම්, ඔබට මාසික interest ගෙවීම් කළ හැකිදැයි ඔවුන් තීරණය කරයි.

Bridging Loan වර්ග

Bridging loan ලබාදෙන lenders බොහෝ විවිධ loan වර්ග ලබා දිය හැකි වුවත්, අතිශය වශයෙන් ජනප්‍රිය වන bridging loan වර්ග දෙකක් විශේෂයෙන් හඳුනාගෙන ඇත:

1. Open Bridging Loan

මෙය repayment date එකක් නිශ්චිතව නොමැති loan එකකි. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබේ නිවස විකිණීමට දැමූවද තවමත් buyer නැති නම්, loan එක ගෙවිය යුතු දිනයත් අනිශ්චිත වේ. මෙවැනි අවස්ථාවක lender කෙනෙකු ඔබට වැඩි කාලයක් ලබාදිය හැකිදැයි තීරණය කරයි. සාමාන්‍යයෙන් මේ loan එකේ maximum term එක 1 year ක් පමණ විය හැක. Open bridging loans වියදම් වැඩි loan වර්ගයකි, මන්ද repayment uncertainty එක නිසා lender ට ඇති අවදානම වැඩියි.

2. Closed Bridging Loan

Closed bridging loan වලදී, loan repay කිරීමට පෙර නිශ්චිත දිනයක් (fixed repayment date) සටහන් වේ. මෙවන් loan වර්ගයන්හිදී lender ට risk අඩු බැවින්, interest rates අඩු වීමේ හැකියාවක් ඇත. එමනිසා මෙය comparatively අඩු වියදම් සහිත loan එකක් වේ.

First Charge සහ Second Charge Bridging Loans

Bridging loan එකක් සඳහා අයදුම් කිරීමේදී, ඔබේ දේපළ මත charge එකක් තැබේ. මෙය නීතිමය වශයෙන් loan repayment priority එකක් දැක්වීමකි – එනම්, ඔබ default වුවහොත්, දේපළ විකුණා මුදල් ආපසු ලබා ගන්නේ කුමන lender ටද කියා දක්වයි.

 First Charge Bridging Loan

මෙය short-term bridging loan එකක් වන අතර, ඔබේ දේපළ මත පළමු priority එකක් (first charge) ලෙස සටහන් වේ. ඒ කියන්නේ, ඔබ loan එක ගෙවීම අසාර්ථක වුවහොත්, lender ට පළමුවෙන්ම ඔබේ දේපළේ වටිනාකමෙන් මුදල් ආපසු ලබා ගැනීමේ අයිතිය තිබේ.

 Second Charge Bridging Loan

ඔබ දැනටමත් ඔබේ දේපළ මත mortgage එකක් (first charge) තිබේ නම්, bridging loan එක second charge එකක් ලෙස සලකයි.මෙම තත්ත්වයේදී, bridging loan එකක් ලබා ගැනීමට පෙර, ඔබ first charge lenderගෙන් anumathiya (consent) ලබා ගත යුතුය.මෙය lender ට තවත් අවදානමක් නිසා, second charge bridging loans සදහා conditions දැඩි විය හැක.

Bridging Loan එකක් අවශ්‍ය වන අවස්ථා

 Property Auctions

Auction එකක නිවසක් ගන්නා විට ගෙවීම දින 28ක් ඇතුළත අවශ්‍ය වන නිසා,   සාමාන්‍ය mortgage approvals සඳහා ඉඩක් නෑ. මෙවැනි අවස්ථාවක bridging loan එකක් ඉක්මන් මුදල් විසඳුමක් වශයෙන් උපකාරී වේ.

 Break in Property Chain

  ඔබේ පැරණි නිවස විකිණීම ප්‍රමාද වීම හෝ deal එක cancel වීමකදී, bridging loan එකකින් ඔබේ පැරණි නිවස විකිණෙන තුරු අලුත් නිවසේ ගෙවීම් සම්පූර්ණ කළ හැකියි.

 Property Renovation

  Renovate කරන්න ඕන නිවසක් mortgage වලට සුදුසු නැතිනම්, bridging loan එකකින් මුල්ම capital එක ලබාගෙන පසුව resale / remortgage කළ හැක, නැතහොත්  Buy-to-let investment එකකට අලුත්වැඩියා කළ හැක.

Bridging Loan එකක් ලබා ගැනීමට ඔබට අවශ්‍ය දෑ

Bridging loan එකක් approve වීමේදී, lender කෙනෙකු බලන ප්‍රධානම කරුණක් වන්නේ ඔබ සකසා ඇති exit strategy එකේ විශ්වාසනීයභාවයයි. ඒ කියන්නේ, ඔබට loan එක repay කිරීම සඳහා තිබෙන ව්‍යාපාරික හෝ මූල්‍යමය සැලැස්ම කොපමණ ශක්තිමත්ද යන්නයි. 

Security Property Valuation-   Loan එකට guarantee එකක් ලෙස දෙන property එකේ valuation කිරීමක් සිදු වෙනවා. මෙහිදී condition, location, සහ market value ආදී දේවල් බලා සාධාරණ වටිනාකමක් තීරණය කරයි. 

 Equity සහ Loan-to-Value (LTV) Ratio –ඔබට තියෙන equity සහ requested loan එකේ LTV ratio එක බැලීමත් වැදගත්. සාමාන්‍යයෙන් bridging loan වලට LTV සීමාව 70%–75% අතර වනවා. 

 Exit Strategy සඳහා proof -Loan එක repay කිරීමේ exit strategy එක ලියවිලි සහිතව (documented) ඉදිරිපත් කළ යුතුයි. මෙයට උදාහරණ වශයෙන්:Mortgage agreement in principle (AIP), ඔබේ නිවස විකිණීම සම්බන්ධයෙන් ගන්නා පියවර, ඉදිරියේදි ලැබෙන්න තියෙන income proof (remortgage, inheritance, resale) etc.  

Bridging loans යනු UK mortgage ක්ෂේත්‍රයේ වැදගත් මූල්‍ය මෙවලමකි. එය නිවෙස් මිලදී ගැනීම්, renovate කිරීම, property chain break වැනි අභියෝග සඳහා වේගයෙන් මුදල් ලබා දිය හැකි ක්‍රමයකි. නමුත්, මේ loans පහසු වුවද, ඉතා නිවැරදි exit strategy එකක්, පරීක්ෂාකාරී විමසීමක්, හා වෘත්තීය mortgage adviser එකෙකුගේ උපදෙස් අවශ්‍ය වේ.

ඔබේ උත්සාහය සාර්ථක කරගැනීමට, bridging loans වැනි කෙටි කාලීන මූල්‍ය විසඳුම් නිවැරදිව භාවිත කිරීම ඔබට බෙහෙවින් උපකාරී වනු ඇත.

Tip: ඔබේ financial decision එක සුරක්ෂිතව සිදු කිරීම සඳහා, සෑම විටම විශ්වාසදායක mortgage adviser සහිතව ක්‍රියා කරන්න.

මෙය මේ දිනවල දැඩි ලෙස අවධානයට ලක්වන මාතෘකාවක් ලෙස දැක්විය හැක. අද ලෝකයේ කිසිම රටක් තනිව සිටින්නේ නැත. ලෝකයේ එක් කොටසක සිදුවන දේ තවත් කොටසකට පහසුවෙන් බලපෑ හැකිය. විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක වෙළඳාම, සංචාරක ව්‍යාපාරය, ප්‍රේෂණ, ඉන්ධන සහ ආහාර සඳහා පවා වෙනත් ජාතීන් මත යැපෙන රටක් ලෙස ගෝලීය ආර්ථික අර්බුද වන ගෝලීය අවපාතයක්, යුද්ධයක්, වසංගතයක් හෝ උද්ධමනයක් වැනි දේ දුරස්ථ ප්‍රවෘත්ති පමණක් නොවේ. ඒවා ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාවගේ ජීවිතවලට සෘජුවම බලපායි. මහා ව්‍යාපාරවල සිට කුඩා ගොවීන් දක්වා, රජයේ නිලධාරීන්ගේ සිට දෛනික වැටුප් සේවකයින් දක්වා, ගෝලීය ආර්ථිකයට පහරක් එල්ල වන විට එය සෑම කෙනෙකුටම බලපායි.

ගෝලීය අර්බුදයක් ඇති වූ විට, බොහෝ රටවල් මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමට අවශ්‍ය නිසා ඔවුන්ගේ ආනයන අඩු කරති. තේ, ඇඟලුම්, රබර් සහ කුළුබඩු අපනයනය කරන ශ්‍රී ලංකාව එවැනි කාලවලදී විශාල ගැටළු වලට මුහුණ දෙයි. උදාහරණයක් ලෙස, යුරෝපීය රටවල් හෝ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මූල්‍යමය දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දෙන විට, ඔවුන් අපගේ ඇඟලුම් කර්මාන්තශාලාවලින් අඩු ඇඳුම් මිලදී ගනී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකාවේ කර්මාන්තශාලා හිමියන්ට පිරිවැය අඩු කිරීමට, නිෂ්පාදනය නැවැත්වීමට හෝ වසා දැමීමට පවා සිදුවිය හැකිය. මෙය කම්කරුවන්ට රැකියා අහිමි වීමට හෝ අඩු වැටුප් ලැබීමට හේතු වේ. බොහෝ සේවකයින්, විශේෂයෙන් ඇඟලුම් අංශයේ කාන්තාවන්, එවැනි කාලවලදී දැඩි ලෙස පීඩා විඳිති.

සංචාරක ව්‍යාපාරය යනු දැඩි ලෙස පහර කෑමට ලක්වන තවත් අංශයකි. COVID-19 වසංගතය වැනි ගෝලීය ගැටළු ඇති වූ විට, මිනිසුන් ගමන් කිරීම නවත්වයි. ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් අවලංගු කරනු ලැබේ, රටවල් ඔවුන්ගේ දේශසීමා වසා දමනු ලැබේ, සංචාරකයින් නිවසේ රැඳී සිටිති. ශ්‍රී ලංකාව ආදායම සඳහා සංචාරක ව්‍යාපාරය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී. සංචාරකයින් වෙරළ තීරයන්, වනජීවීන් සහ සංස්කෘතික ස්ථාන භුක්ති විඳීමට මෙහි පැමිණේ. නමුත් ගෝලීය අර්බුදයක් අතරතුර, හෝටල් හිස් වේ, අවන්හල් කලින් වැසෙයි, සහ සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයින්ට රැකියා නොමැත. දහස් ගණනකට රැකියා අහිමි වේ, විශේෂයෙන් සංචාරක ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරවල අය දැක්විය හැක. මෙම සේවකයින්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් අවිධිමත් රැකියා වල යෙදී සිටිති, එයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන්ට රැකියා සුරක්ෂිතභාවයක් හෝ රජයේ ආරක්ෂාවක් නොමැති බවයි.

මෙම අර්බුදය අපගේ පවුල් වෙත තවත් මාර්ගයක් හරහා ළඟා වේ. එනම් විදේශ ප්‍රේෂණ, බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන් විදේශයන්හි, විශේෂයෙන් මැදපෙරදිග සේවය කරන අතර, ඔවුන් තම පවුල් නඩත්තු කිරීම සඳහා මුදල් ආපසු ගෙදර යවයි. මෙම මුදල් ආහාර, අධ්‍යාපනය සහ දෛනික වියදම් සඳහා ගෙවීමට උපකාරී වේ. නමුත් ගෝලීය ආර්ථික පසුබෑම අතරතුර ඒ හේතුවෙන්, මෙම සේවකයින්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට රැකියා කප්පාදුවලට, වැටුප් ප්‍රමාද වීමට හෝ ඉක්මනින් නිවසට යාමට සිදු වේ. ඔවුන් අඩු මුදල් යවන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ ඔවුන්ගේ පවුල් අරගල කරති. ජාතික මට්ටමින්, එයින් අදහස් කරන්නේ විදේශ විනිමය අඩුවීමයි, එය ඩොලර් හිඟය, උද්ධමනය වැඩිවීම සහ මූලික භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමේ දුෂ්කරතා වැනි ආර්ථිකයේ විශාල ගැටළු ඇති කරයි.

කෘෂිකර්මාන්තය සහ දේශීය ව්‍යාපාර ද ආරක්ෂිත නොවේ. ගෝලීය වෙළඳපොළෙන් වෙන්ව පෙනෙන්නට තිබුණත්, ඒවා බොහෝ ආකාරවලින් බලපායි. උදාහරණයක් ලෙස, ඉන්ධන හෝ පොහොර මිල ගෝලීය වශයෙන් වැඩි වුවහොත්, දේශීය ගොවියා තම වැඩ සඳහා වැඩි මුදලක් ගෙවයි. මෙය ගොවිතැන අඩු ලාභදායී කරයි. කුඩා ව්‍යාපාරවලට සමාන ගැටළු වලට මුහුණ දීමට සිදුවේ.එනම් ඉහළ යන පිරිවැය සහ අඩු ගනුදෙනුකරුවන් හේතුවෙනි. වියදම් ඉහළ යන විට සහ ලාභ පහත වැටෙන විට, මෙම අංශවල වැඩ කරන පුද්ගලයින් අඩුවෙන් උපයති හෝ රැකියා අහිමි වේ. මෙය ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල දරිද්‍රතාවය වැඩි කරන අතර බොහෝ විට නොපවතින රැකියා සොයමින් නගරවලට යාමට වැඩි පිරිසක් තල්ලු කරයි.

අර්බුදය උග්‍ර වන විට අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යයි. ආනයනික ඉන්ධන, ගෑස්, ඖෂධ සහ ආහාර ද්‍රව්‍ය වඩාත් මිල අධික වේ. ජීවන වියදම වැඩි වුවද වැටුප් එලෙසම පවතී. බොහෝ පවුල් සඳහා මෙය දිනපතා දුෂ්කරතා ඇති කරයි. ඔවුන් ආහාර කපා හරිති, වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ප්‍රමාද කරති, සහ ජීවත් වීමට ණය ලබා ගනිති. අඩු හෝ ස්ථාවර ආදායම් ලබන සේවකයින් වැඩිපුරම පීඩා විඳිති. උද්ධමනය හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ ඉතිරිකිරීම් අතුරුදහන් වන ආකාරය දකින මධ්‍යම පාන්තික පවුල් ද පීඩනයට ලක් වේ.

එවැනි කාලවලදී රජය ද අරගල කරයි. බදු සහ අපනයන වලින් ලැබෙන ආදායම පහත වැටීමත් සමඟ, රාජ්‍ය අංශයේ වැටුප් ගෙවීම, ණය කළමනාකරණය කිරීම හෝ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති දිගටම කරගෙන යාම දුෂ්කර වේ. ජාත්‍යන්තර ණය දෙන්නන් නව ණය ලබා දීමට හෝ ඉහළ පොලියක් ඉල්ලා සිටීමට පසුබට විය හැකිය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, රජය පොදු සේවාවන් කපා හැරීමට හෝ බදු වැඩි කිරීමට ඉඩ ඇති අතර, එමඟින් සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවිතය තවත් දුෂ්කර වේ. රාජ්‍ය සේවකයින් තම රැකියා සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳව අවිනිශ්චිතතාවයකට මුහුණ දෙන අතර තරුණ උපාධිධාරීන්ට රැකියා වෙළඳපොළට ඇතුළු වීමට අපහසු වේ.

ශ්‍රම වෙළඳපොළට ඇති සමස්ත බලපෑම ඉතා බරපතල ය. විශේෂයෙන් තරුණයින් සඳහා රැකියා අවස්ථා අඩුය. බොහෝ උපාධිධාරීන්ට ඔවුන්ගේ සුදුසුකම් වලට ගැලපෙන රැකියා සොයා ගැනීමට නොහැකි වේ. වැඩි පිරිසක් අඩු වැටුප් සහිත, තාවකාලික හෝ අවිධිමත් රැකියාවලට බල කෙරෙති. සමහරු විදේශ රැකියා සොයමින් නීත්‍යානුකූලව හෝ නීති විරෝධී ලෙස සංක්‍රමණය වීමට තෝරා ගනී. තවත් සමහරු රැකියා විරහිතව හා කලකිරීමට පත්ව සිටිති. රැකියා සඳහා තරඟකාරිත්වය වැඩි වන අතර, බොහෝ විට, ශක්තිමත් සම්බන්ධතා හෝ කුසලතා නොමැති අය ඉතිරි වේ.

අවසාන වශයෙන්, ගෝලීය ආර්ථික අර්බුදයක් ශ්‍රී ලංකාවේ දේශසීමා වලින් නතර නොවේ. එය අපගේ කර්මාන්තශාලා, ගොවිපලවල්, නිවාස සහ හදවත් වලට ඇතුළු වේ. එය අප උපයන දේ, අප කන දේ සහ අප ජීවත් වන ආකාරය කෙරෙහි බලපායි. නමුත් සෑම අර්බුදයක්ම ඉගෙන ගැනීමට සහ සූදානම් වීමට අවස්ථාවක් ද වේ. ශ්‍රී ලංකාව ශක්තිමත් දේශීය ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය, විදේශ රටවල් මත දැඩි ලෙස යැපීම අඩු කළ යුතුය, සහ සියලු අංශවල සේවකයින්ට සහාය විය යුතුය. අපට බුද්ධිමත් සැලසුම් කිරීම, අවංක නායකත්වය සහ මිනිසුන් අතර එකමුතුකම අවශ්‍ය වේ. එවිට පමණක් අපට ඊළඟ ගෝලීය කුණාටුවට ධෛර්යයෙන් හා විශ්වාසයෙන් මුහුණ දිය හැකිය.

පවිත්‍රා රණතුංග

පුරාණ ග්‍රීක මිථ්‍යා කථාවල අද්විතීය ස්ථානයක් හිමි කර ගන්නා ඇතීනා දෙවඟන, ඥානය, යුද උපක්‍රම, ශිල්පීය හැකියාවන් සහ නගරවල ආරක්ෂාවට අධිපති දේවතාවිය ලෙස හැඳින්වේ. සියුස් දෙවියන්ගේ හිසෙන් උපන් අසාමාන්‍ය සම්භවයක් ඇති ඇය, ග්‍රීක දේව මණ්ඩලයේ වඩාත් බලගතු හා ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ චරිතයකි.

ඇතීනාගේ උපත පිළිබඳ කතාව අතිශයින්ම සිත්ගන්නා සුළුය. සියුස් දෙවියන් ඔහුගේ ප්‍රථම බිරිඳ වූ මෙටිස් (Metis) ගිල දැමීමෙන් පසු, ඔහුට දරුණු හිසරදයක් ඇති විය. මෙම වේදනාව සමනය කිරීම සඳහා හෙෆේස්ටස් (Hephaestus) දෙවියන් විසින් සියුස්ගේ හිස පොරවකින් පලන ලද අතර, ඉන් අනතුරුව සම්පූර්ණ සන්නාහයෙන් සැරසී ඇතීනා දෙවඟන බිහි වූවාය. ඇය උපතේදීම පරිණත, ප්‍රඥාවන්ත සහ යුද ශක්තියෙන් පසුවූ බව කියැවේ.

ඇතීනා ප්‍රකට වූයේ ඇගේ අසමසම ඥානය හා බුද්ධිය හේතුවෙනි. ඇය හුදු යුදකාමී දේවතාවියකට වඩා වෙනස් වූවාය; ඇය යුද්ධය මෙහෙයවූයේ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් නොව, උපායශීලීව හා බුද්ධිමත්ව ය. එබැවින්, ඇය යුද්ධයේ ප්‍රඥාවේ දේවතාවිය ලෙසද හැඳින්විණි. ග්‍රීක වීරයන් රැසකට ඇය මග පෙන්වීම් හා උපකාර ලබා දුන්නාය. ඔඩිසියස්ගේ (Odysseus) නිවසට පැමිණීමේ දීත්, පර්සියස් (Perseus) මෙඩූසා පරාජය කිරීමේ දීත් ඇතීනාගේ සහය අතිමහත් විය.

ඇතැන්ස් නගරය ඇගේ අනුග්‍රහය යටතේ පැවති අතර, නගරයට ඇයගෙන් ලැබුණු ආරක්ෂාව හා සමෘද්ධිය හේතුවෙන් නගරවාසීන් ඇයට මහත් භක්තියක් දැක්වූහ. පාර්තෙනන් දේවාලය ඇය වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලද්දක් වන අතර, එය පුරාණ ග්‍රීක ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශිෂ්ටතම නිර්මාණයකි. ඇතීනා ශිල්ප හා කලා ශිල්පීන්ගේද අනුශාසිකාව වූවාය. වියමන, මැටි භාණ්ඩ සෑදීම සහ වෙනත් ශිල්පීය ක්‍රම මිනිසුන්ට ඉගැන්වූයේ ඇය බව විශ්වාස කෙරේ.
ඇය නිරූපණය කරනු ලබන්නේ බොහෝ විට සන්නාහයකින්, හෙල්ලයකින්, පලිහකින් (මෙඩූසාගේ හිස සහිත ඒජිස් පලිහ) සහ බකමූණෙකු (ඥානයේ සංකේතය) සමඟිනි. ඇතීනා දෙවඟන සදාකාලික කන්‍යාවක් ලෙස සිය පාරිශුද්ධත්වය රැක ගත්තාය. ඇය ශ්‍රේෂ්ඨත්වය, බුද්ධිය සහ බලය සංකේතවත් කරන චරිතයක් ලෙස ග්‍රීක මිථ්‍යා කථාවල සදාකාලිකවම වැජඹෙයි.

සටහන –පියුමි නෙළුමිකා

එංගලන්තයේ භාවිතා වන නිළ මුදල් ඒකකය වන ස්ටර්ලින් පවුම් නෝට්ටු වසර 50 කට පමණ පසුව ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට එංගලන්ත මහ බැංකුව තීරණය කරලා තියනවා. උදාහරණයක් වශයෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ කුඩාම නොට්ටුව වන පවුම් 5 නොට්ටුවේ පිටුපස 1970 වසරේ සිට දක්නට ලැබෙන මෙරට කීර්තිමත් දේශපාලඥයෙකු වන ශ්‍රීමත් වින්ස්ටන් චර්චිල් වැනි කැපී පෙනෙන චරිත ඉදිරි ප්‍රතිනිර්මාණයකදී ගැලවී යාමට නියමිතව තිබෙනවා. ඒ වෙනුවට බ්‍රිතාන්‍යය ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් සිදුවීම්, නවෝත්පාදනය හෝ සොබාදහමේ විශ්මය මුදල් නෝට්ටු සදහා ඇතුලත් වීමට නියමිත අතර ඒ වෙනුවෙන් මහජනතාවගේ අදහස් මහබැංකුව විසින් බලාපොරොත්තු වනවා.

එංගලන්තයේ සෑම මුදල් නොට්ටුවකම දක්නට ලැබෙන රාජාණ්ඩුවේ රූපය හෙවත් එවකට රාජ්‍යත්වය දරණ රජුගේ හෝ රැජිණගේ රුව මුදල් නෝට්ටු සදහා එක්කර ඇත්තේ 1960 වසරේදීය. ඉන් දශකයකට පමණ පසුව එම මුදල් නොට්ටු වල අනෙක් පැත්තේ බ්‍රිතාන්‍යයේ ඓතිහාසික සහ වැදගත් චරිත වල රූප ප්‍රදර්ශණය කිරීම ආරමිභ කර ඇති අතර එලෙස එකතු කල පළමු චරිතය වී ඇත්තේ විලියම් ෂේක්ස්පියර් වේ. විටෙක එම තෝරා ගැනීම් බ්‍රිතාන්‍ය ජනතාවගේ උදහසට පවා ලක්වී ඇති අතර උදාහරණයත් ලෙස 2013 වසරේදී මුදල් නෝට්ටු වල එලිසබෙත් රැජිණ හැරෙන්නට වෙනත් කිසිදු කාන්තාවක් නොමැති වීම ජනතා උදහසට ලක්වී ඇත.

නිකුත් වීමට නියමිත නව පවුම් 5,10,20 හා 50 නෝට්ටු සදහා කුමන ආකාරයේ මෝස්තර හෝ නිර්මාණ ඇතුලත් විය යුතුද යන්න පිළිබදව මහ බැංකුව විවෘත මනසකින් සිටින අතර ඒ සදහා අදහස් දැක්වීමට මහජනතාවට මේ වන විට කාලය ලබාදී ඇත. III වන චාලස් රජතුමාගේ රූපය එලෙසම නව නෝට්ටු තුලද දිස්වීමට නියමිත වේ. ඊට අමතරව නව තේමාවන්ට අදාළව යෝජනාවන් මහජනතාවට ඉදිරිපත් කල හැක. මහ බැංකුව සදහන් කරන පරිදි එම යෝජනා අතරට බ්‍රිතාන්‍යයේ ප්‍රසිද්ධ ගොඩනැගිලි, මාලිගා හෝ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශිෂ්ඨ සලකුණු මෙන්ම ආහාර, චිත්‍රපට, නව කතා වැනි කලා සංස්කෘතිකාංගද යෝජනා කල හැක. කීඩාවන් සම්බන්ධ දෑ ද යෝජනා කල හැකි බව මහ බැංකුව පවසයි.

ඊට අමතරව තාක්ෂණයේ හෝ නවෝත්පාදනය හෝ නව සොයා ගැනීම් මෙන්ම ගංගා මුහුදු, පක්ෂීන්, ගහකොල වැනි ස්භාව සෞන්දර්‍යයට අදාළ දෑ ද යෝජනා කරන ලෙස මහ බැංකුව මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටී. ඊට අමතරව දැනට නිරූපනය වන රූප වල සදහන් නොවන අතීතයේ විශිෂ්ඨත්වයක් විදහා පෑ සුවිශේෂි පුද්ගලයන්ද ඔවුන්ගේ නව යෝජනා ලයිස්තුව අතර වේ. මහ බැංකුව සදහන් කරන පරිදි මුදල් නෝට්ටු ගෙවීම් මාධ්‍යයක් මෙන්ම එක්සත් රාජධානියේ අනන්‍යතාව නිරූපනය කරන සංකේතයක් වන අතර එම නිසා එහි ජාතික අන්‍යයතාව නිරූපනය විය යුතු බව යෝජනා කරයි.

මේ වන විට තාක්ෂනයේ දියුනුවත් සමග සමස්ථ ගණුදෙනු වලින් මුදල් භාවිතා කරමින් කරන ගණුදෙනු ප්‍රමාණය 12% දක්වා පහත වැටී ඇති අතර එහෙත් මුදල් ගණුදෙනු සදහා කැමති පුද්ගලයන්ට අවශ්‍ය තරම් මුදල් සංසරණයෙහි යෙදවීම මහ එංගලන්ත මහ බැංකුවේ වගකීම බව ඔවුන් සදහන් කරයි. වර්ථමාන ගණනය කිරීම් වලට අනුව දැනට බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් බිලියන 86 ක් පමණ වටිනා මුදල් නෝට්ටු බිලියන 4.7 කට වඩා සංසරණයෙහි පවතින අතර නුදුරු අනාගතයේදීම මේ සියළු මුදල් නෝට්ටු නව තේමාවන් අනුව ප්‍රතිස්ථාපනය වීමට නියමිත වේ. දැනට භාවිතයේ පවතින බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් නෝට්ටු අඩු ආකර්ශණිය පෙනුමකින් යුතු උවද ස්කොට්ලන්තයේ හා අයර්ලන්තයේ ඉතා වර්ණවත් පවුම් නෝට්ටු තේමාවන් භාවිතා වේ.

තිළාන් ජයසේකර 

සිරිපා අඩවිය කියන්නේ මට මගේ හදවත වගෙයි.. හැමදාමත් හැම මොහොතකම මට සිරිපා කදු මුදුණත සිහි වන විට හිතට දැනෙන හැඟිමට වචන නැති තරමි.. දිනක මම මිය යන දාට සමනොළ ගිර පෙණෙන තෙක් මානේක ඉද අවසන් හුස්ම මෙි වා තලයට එක් කරන්න ලැබෙිවා කියලා ප්‍රර්ථනා කරන මට සුමනසමන් දෙවියන් දුන් ත්‍යාගය ගැනයි අද මම මෙි කියන්න හදන්නේ…

ඉතිං… මෙවර මම ගියා මගේ උපන්දිනය සමරන්න ශ්‍රිපාද වන්දනාවෙි.. කලින් කීප වතාවක්ම සිරිපා අඩවිය ගැන අපි මැගිසින් මාසික සඟරාව ඔස්සේ රැගෙන පැමිණ තිබෙිනවා. නමුත් මම මෙවර අරන් ආවෙි මෙි සමනොළ කදු මුදුණේ පිහිටි සමිමා සමිබුදු බුදු පියාණන් වහන්සෙගේ සිරිපතුලට ජීවමාන බුදුන්ට පුජා කරනවා හා සමානව අසීමිත බක්තියෙන් කරනා උතුමි ක්‍රියාවක් ගැන විස්තරයක්…

හරියටම මැයි හතර වෙනිදා මගේ උපන්දිනය දවසේ මටත් හැකියාව ලැබුණා එ උතුමි කාර්යට සමිබන්ද වෙන්න. එකම දවසේ දෙවතාවක්ම මුණි සිරිපතුල වැද පුදාගන්නත් අවස්ථාව ලැබුණා මට…

කලින් වතාවක අවාරේ සිරිපා වන්දනාවෙිදි හමුවු හිරුෂ ලාලිත්‍ය මල්ලි මෙවර සිරිපා වන්දනාවෙි එන බව පැවසූවා මා හට. නමුත් ඔහුව මට මෙි ලෙසට උඩ මළුවෙිදි දැකගන්න ලැබෙිවියැයි නිකමටවත් සිතුනේ නෑ.. සුදු සරමක් සුදු ශර්ටි එකක් ඇදගෙන රත්නපුර පාරෙන් මහාගිරිදබ නැගගෙන එන මට ඔහු අත වැනුවෙි මගේ ජිවිතේට මගේ ජන්මදිනයේදි අමතක නොවන අත්දැකිමක් ලබා දෙන්න සුදාණමෙන් බවක් දැන සිටින්න ඇත්තේ සුමනසමන් දෙවියන් විතරක්ම වෙන්න ඇති එ වනවිට..

ඉතිං… මට එදා දවස මගේ ජිවිතේ වටිනාම දවසක්… සුමනසමන් දෙවියන් හැමදාමත් මට අඩවියේදි මුණ ගස්වන්නේ පිංවන්ත මිනිසුන්.. එ වගේමයි උන්වහන්සේ මෙි සිරිපා කරුණාවන් වලදී මට අවස්ථාවාදි මිත්‍රයන්ද පෙන්වා දී තිබෙනවා…

වසර තිස් හතරක් උඩ මළුවෙි දානය පුජා කරන G L සරත් චන්ද්‍රසිරි මාමාව මට දැන හදුනාගෙන කතාබහා කරන්න ලැබුණේ හිරුෂ මල්ලි නිසා.. හිතට දැණුනේ ලොකු සතුටක්… ඉතිං… මට එදා හැකි උනා සරත් මාමා අතුළු පිරිස සමග එ පින්කමට සහාබාගි වෙන්න , උඩ මළුවෙි මුළුතැන්ගෙයට ගොස් එ රසවත් දානයෙන් කොටසක් රස විදාන්නත් ලැබුණා.. මගේ හොදම දවසේ ඔවුන් මාවත් ලෙන්ගතුව එ පිංවත් කාර්යයට එක් කරගත් නිසාම මෙවර මම තීරණය කලා ඔවුන් වෙනුවෙන් මෙවර මගේ ලිපිය වෙන් කරන්න.. එ වගේම සරත් මාමාගෙන් අසා දැනගත් පරිදි මෙි පුන්‍ය කටයුත්ත ගැන විස්තර බිදක් ඔබ හමුවට රැගෙන එන්න…

මාමා පැවසු පරිදි ඔහු උඩ මළුවෙි දානයට සමිබන්ද වෙන්නේ 90 වර්ශයේ ඉදලා. වසරකට එක් වතාවක් ලැබෙින මෙි උතුමි අවස්ථාව මාමා නොකඩවාම කර තිබෙන්නේ සැදැහැ සිතින් පේ වෙලා… මුලින්ම අප්‍රේල් 27/28  දිනයන් මාමාට බාරව තිබුණත් පසු කාලිනව තවත් අයෙකුගේ දින වෙනස් වීමක් නිසා මාමාට මැයි 03/04 දිනයන් ලැබිලා… එක නමි මගේම වාසනාවට වගේ ..

උඩ මළුවෙි දානය සහා ගිලන්පස පුජා කරන්න වෙිලාවන් තියනවා , එ නිසා දානයට කලින් දවසේ හවස එක වෙද්දි මෙි සදහා සහාබාගි වෙන පිංවත් පිරිස උඩ මළුවට ලගා වෙන්නේ දානය සදහා අවශ්‍ය සියලු කලමනා හා පුජා භාන්ඩද රැගෙනයි.. හවස පහට ගිලන්පස පුජාවෙන් පසු දේව පුජාවත් පවත්වලා පිං අනුමොදන් කරනවා සුමනසමන් දෙවියන්ට වගේම පැමිණි පිරිසට.. උදැසන හිරු උදාවත් සමගම කිරි ආහාර පුජාව පවත්වන්නේ උඩ මළුවට අලුත් හිරු කිරණ වැටෙනවත් එක්කමයි… හේවිසි නාදයෙත් සමග දහවල් දානය පුජා කරලා දානය සාංගීක කර අවසනයේ සුමනසමන් දෙවියන් වෙනුවෙන් දේව පුජාව ලෙස පලතුරු පුජාවක්ද පුජා කර දෙවියන්ට පිංදි ගෙනා පුජා භාන්ඩද මුණි සිරිපතුලට පුජා කරලා ඔවුන්ගේ කාර්යය නිමා කරනවා..

ඉතිං මෙිවැනි පුන්‍යකටයුත්තක් සදහා මුදලින් ලක්ෂ එකාමාරක් පමණ වියදමි වෙන බවයි සරත් මාමා මා සමග පැවසූවෙි.. එ වගේම මෙි පුන්‍යකටයුත්තට මාමා සමග සහාසමිබන්ද වෙන තවත් දෙදෙනෙක් ගැන මාමා පැවසූවා මා සමග.. කැරුණේ මුදලාලි මහත්මයා වගේම එරත්ත සහා පලාබද්දල මාර්ගයෙන් යන විට හමුවෙන ගල්වංගෙඩිය අසල ඇති කෑම කඩෙි හිමිකරු වන වසන්ත කුමාර මහත්මයාත් වසර ගණනක සිට මෙි පුන්‍යකටයුත්තට සමිබන්ද වෙනවා…

නිර්මාංසව , කිලි කුණු වලින් තොරව පේ වෙලා නිර්මාංස පිරිසිදු ආහාරයක් පිළියෙල කරලා සිරිපා උඩ මළුවෙිදි සමිමා සමිබුදු බුදු පියාණන් වහන්සේට පුජා කරන්න ලැබෙනවා කියන්නේ බෞද්ධයෙකුට ලැබෙනා වාසනාවක් සහා ලොකු පිනක්..

මතක් කරන්නම ඔින එ මොහොතේ මා සමග කතාබහා කල සියළු දෙනාම එ හැමොටම තුති පුදන අතර විශේෂයෙන් මතක් කරන්නම ඔින හිරුෂ මල්ලිව මනුර මල්ලිව , ඔවුන් දෙදෙනා නිසයි මටත් එ අවස්ථාව ලැබුණේ.. ආසාවක් වගේම බලාපොරොත්තුවක් ඇතුවයි මම නැවතත් නිවසට පැමිණියේ ලබන වසරේ මගේ උපන්දිනයට සරත් මාමා ඇතුළු පිරිස සමග එකතුවි එ පුන්‍යකටයුත්තට සමිබන්ද වෙන්න..

හේවිසි නාද මැද මහා සංඝරත්නයේ ආශිර්වාද මැද බෞද්ධයන්ගේ මුදුන්මල්කඩ වන් සිරිපාද පද්මයේ සුදු පිරුවට ඇදගෙන සාදු නාද මැද තේවවෙන් කරනා අන්දම සියැසින් දැක ගන්නට මාත් පිං කර ඇත, දළදා වදින්න නුවරට ගොස් රිදුන මගේ හිත සිරිපා පියුම මත සුවපත්වු අන්දම…. ස්තුතියි මෙි විශ්වයට…
සුමනසමන් දෙවි පිහිටයි

නිසංසලා රණසිංහ
 

ගුවන් විදුලි නාට්‍ය රචකයෙකු මෙන්ම කෙටි චිත්‍රපට නිර්මාණකරුවෙකු ද

වශයෙන් සිය කලා කෞශල්‍යයන් ලාංකේය කලා කෙත වෙත එළිදක්වමින්

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍රවේදී විශේෂ උපාධියකට ද හිමිකම් කියනා

මාලක දේවප්‍රියගේ ප්‍රථම වෘත්තාන්ත සිනමා නිර්මාණය " බහුචිතවාදියා "

යි.

අන්තර්ජාලය පදනම් කරගනිමින් විදේශීය තෑගි ඇනයුම් ශ්‍රී ලංකාව පුරා

බෙදාහැරීමේ ව්‍යාපාර ආයතනයක් වන " ගිෆ්ට්නෙට් " හී බෙදාහැරීමේ

සේවකයෙකු ලෙසින් සේවයට එක්වන සසිතගේ ජීවන පෙවෙත

කේන්ද්‍රකොටගනිමින් සිනමාපටය ධාවනය වේ.

කාලීන ලාංකීය ජන සමාජය වේගවත්ව ගෝලීය තාක්ෂණික විප්ලවයේ ගොදුරක්

වෙමින් පැවතීම නවතාලිය හැක්කක් නොවන විටදී ධණවාදී සංස්කෘතික

ප්‍රවාහයට ඉබේටම නතුවෙන තාරුණ්‍යයේ ජීවන දෘෂ්ඨිය ද බහුචිතවාදි

ස්වරූපයක් ගන්නා බව සිනමාපටය තුළින් තිර රචකයා හා අදියුරුවරයා

කියාපාන්නට උත්සාහ කරන බව සිතේ.

සකලවිධ මනු සංතානයන්හි නෛසර්ගිකව පහළවන්නා වූත් නිරන්තරයෙන්

වෙනසට බඳුන් වන්නා වූත් අතිශය සංකීර්ණ වූත් අතිශය සියුම් වූත්

මනෝභාවයන් මහත් සංයමයකින් යුතුව රිදී තිරය මත ප්‍රක්ශේපනය කිරීමට

ප්‍රදාන හා අනු චරිතයන් නිරූපණය කරන්නා වූ සියළු රංගන ශිල්පීන් විසින්

පාන්නා වූ සමර්ථභාවය එය දෑසින් විඳ මනසින් කියවාගැනීමට සමර්ථභාවයක්

ඇත්තා වූ සියළු ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සම්භාවනාවට බඳුන් විය යුතුයැයි තරයේ

ප්‍රකාශ කිරීමට කැමැත්තෙමි. 

රංගන දායකත්වය

කලණ ගුණසේකර

වීණා ජයකොඩි

ලක්ෂ්මන් මෙන්ඩිස්

සමනලී ෆොන්සේකා

දමිතා අබේරත්න

ඩී.බී. ගංගොඩතැන්න

ගීතා අලහාකෝන්

රජිත හේවාතන්ත්‍රි

සුලෝචනා විතානාරච්චි

ඕමාලි රාධිකා

රෙක්ස් හැමිල්ටන්

සුජිත් පතිරගේ

තිළිණ සමරසූරිය

ඊ.එම්.ඩී.උපාලි,

උපුල් කොරටුවෙල

කුමුදු කුමාරසිංහ

එකී යථාර්ථවාදී වූත් අද්විතීය වූත් රංගන ප්‍රතිභාව පූර්ණ වශයෙන්

විදහාපෑමට මං සලසාදුන් ප්‍රශස්ථ කාර්මික දායකත්වය විසින් සිනමාපටය

රාමුගත වන ආකයානය තුළ ඉහත සඳහන් කරන ලද මනෝමය සංරචකයන්,

භෞතිකමය සමාජ – දේශපාලන සංරචකයන් මත පුරෝකථනය කළ නොහැකි

ලෙසින් විචල්‍ය වන අයුරු වඩාත් හොඳින් ප්‍රේක්ෂකයන් වෙතට සන්නිවේදනය

කිරීමට මහත් රුකුලක් වී ඇති බැව් සිනමාපටය සමඟින් තියුණු සබැඳියාවක්

සකසාගත් සිනමා සංවේදී කා හට වුවද වටහාගැන්මට අපහසු නොවනු ඇත.

නිෂ්පාදන කාර්‍ය මණ්ඩලය

තිරරචනය ,නිෂ්පාදනය සහ අධ්‍යක්ෂණය – මාලක දේවප්‍රිය

සම නිෂ්පාදනය – දයානන්ද බෝඹුවල

සහය නිෂ්පාදනය – හිරන්ති ගුණවර්ධන , සූරේන් දෙව්මිත් රත්නායක , ප්‍රියන්ත

කොළඹගේ , ඩබ්.එස්.විජේසිංහ

ඉදිරිපත් කිරීම – කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලීය විද්‍යාර්ථීන්ගේ සංවිධානය

සහය අධ්‍යක්ෂණය – ඩබ්.රවින්ද්‍ර , වර්නන් අබේසිංහ

කැමරා අධ්‍යක්ෂණය – චින්තක සෝමකීර්ති

කැමරා සහය – නලින් ධම්මික , ආනන්ද බණ්ඩාර හේරත්, හේමන්ත රත්නායක

සංස්කරණය – හර්ෂ දිසානායක

වර්ණ සංයෝජනය –මේඝ කාවින්ද කොළඹගේ

ශබ්ද සංයෝජනය – ශසික රුවන් මාරසිංහ

සංගීත අධ්‍යක්ෂණය – චිත්‍රාල් සෝමපාල

අංග රචනය – සුරේෂ් හර්ෂජීව

පසුතල හා ඇඳුම් නිර්මාණය – සංජීව කරුණාරත්න

නිෂ්පාදන කළමණාකරණය – රෝහණ වර්ණකුලසූරිය , තිළිණ පෙරේරා

දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග – රවීන් වෙත්තසිංහ

නිශ්චල ඡායාරූප – ජයන්ත් ධර්මවර්ධන

ආලෝකකරණ සහය – කෝසල මනෝජ් , ගිහාන් බුද්ධික , කුලරුවන් ගමගේ, සංජීව

විකුම් , දිලංග දිනුෂාන් , නාලක නදීශාන්

පරිවර්තනය – සරත් කැල්ලපත , අතුලසිරි සමරකෝන්

ඩී.සී.පී.පිටපත් කිරීම– දිනිඳු ජාගොඩ

හෙලවුඩ් සිනමා කර්මාන්තයේ අනාගතය පිළිබඳ සාධනීය අපේක්ෂාවන් ඇති

කරවන මෙවන් ප්‍රශස්ථ සිනමා භාවිතාවක් සමඟින් නැවතත් හෙලවුඩය

වර්ණවත් කිරීමට අවැසි සියළු හේතු සම්පත් සැලසේවායි මාලකදේවප්‍රිය අතුළු

සමස්ථ නිෂ්පාදන කාර්‍ය මනඩලය වෙත මුළු හදින්ම සුභාශිංශන එක්කරමි.

සැකසුම

හිරාන් ගමගේ

කාලයක් ගතවෙලා යයි සිතෙන හැමවිටම

‘ බොහෝ දේ වෙනස් වී ඇත‘ සිතෙයි නිසැකවම

කාලයම විසින් ඒ වෙනස ඇතිකරනවද?

වෙනස් වීමම කාලයක් ලෙසින් දැනෙනවද?

පැයක් යනු පැයක් මයි ඔරලෝසු කටුවකට

නමුත් එය වෙනස් වෙයි  මිනිසෙකුගෙ මනසකට

විටෙකදී පැය විනාඩියක් ලෙස දැනෙනකොට

තව විටෙක විනාඩිය පැයක් සේ දැනේ මට

වැරදි ඔරලෝසුවද? කාලය ද? අපෙ හිත ද?

කාලයේ අර්ථයම අපිට දැනෙනා දේ ද?

නිසැක ස්ථිරම දේ ‘වෙනස් වෙන බව‘ නේද?

නිසැකවම දැනගන්න, කාලයක් ගත වෙයිද?

 *තාරක ජයතිලක*

ශ්‍රී ලාංකික අපේ නර්තන සම්ප්‍රදායන් කියන්නේ මුලු ලෝකයක්  ඉතාමපුදුමාකාර විදියට ආදරේ කරන සහ රසවිදින්නට ආස කරන කලාවන් අතර මුල් පෙලේ තියන කලාවන් වශයෙන් කියන්න පුළුවන්. අපේ වෙස් මුහුණු අපේ නර්තන අපේ බෙර හඬට ඔවුන් දක්වන්නේ පුදුම ආදරයක්. ඉතින් ලංකාවේ තියන මේ සාම්ප්‍රදායික කලාව වෙනත් රටක ප්‍රවර්ධනය කිරීම ටිකක් අපහසු කටයුත්තක්, කිසිම දිනක ශ්‍රී ලාංකේය නර්තන අංගයක්, බෙර වාදනයක් වෙස්මුහුණක් නොදැකපු රටක එවැනි කලාවන් දකින්නට ලැබුනොත් එයට ලැබෙන පිළිගැනීම විශ්මයජනකයි. ශ්‍රී තාලේ කියන්නේ ඒ වගේ රටක ආරම්භ කරපු අපුරු සංස්කෘතික කණ්ඩායමක්. 

2022 වර්ෂයේ ජනවාරි මස නැගෙනහිර යුරෝපයේ  රුමේනියානු රාජ්‍යයේ ආරම්භ කල ප්‍රථම සහ එකම සංස්කෘතික කණ්ඩායම වශයෙන් මේ වන විට ඉතාම සාර්ථකව අපගේ සංස්කෘතික අංග රුමේනියාවේ විවිධ නගර වල ඉදිරිපත් කරමින් සිටින අතර මෙරට ජනතාව එම ප්‍රසංග අංග වලට ලබා දෙන ඉහල ප්‍රතිචාර වල සාඩම්බර කොටස් කරුවන් වන්නෙමු.

ආරම්භයෙදී ශිල්පීන් දෙදෙනෙක් හා ශිල්පිනියන් දෙදෙනෙකු වූ අප කණ්ඩායම මේ වන විට වෘත්තීය නර්තන ශිල්පීන් 30 කට අධික පිරිසක් කටයුතු කරන අතර එම පිරිසෙන් බහුතරයක් සෞන්දර්ය කළා විශ්වවිද්‍යාලයේත් ශ්‍රී පාලීමණ්ඩපයේත් , කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේත් උපාධිධාරීන් වන අතර සාම්ප්‍රදායික නර්තනය හා බෙර වාදනය ඉතා හොදින් ප්‍රගුණ කර ඇති අතර ශ්‍රී ලංකාවේ සෞන්දර්ය ගුරුවරුන් ලෙසත් වෘත්තීය නර්තන හා බෙර වාදන ශිල්පින් ලෙසත් කටයුතු කල අය වෙති.

මේ වන විට රුමේනියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ වල අපගේ ශ්‍රී ලාංකේය සාම්ප්‍රදායික නර්තනයන් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර ඒවා බොහොමයක් රුමේනියානු ජාතිකන් විසින්  සංවිධානය කරන සංස්කෘතික උත්සවයන් වේ. වාර්ෂිකව රුමේනියාවේ සංවිධානය වන බොහෝ අන්තර්ජාතික සංස්කෘතිකනර්තන  ප්‍රසංග වල නිල ශ්‍රී ලාංකේය නියෝජනය ලෙස අප කණ්ඩායමට ආරාධනා කිරීම අප හට ඉමහත් ගෞරවයක් ලෙස සලකන්නෙමු.

මේ වනවිට ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික නර්තනය හා බෙර වාදනය රුමේනියාවේ ජනතාව අතර ප්‍රවර්දනය කිරීමට අප කණ්ඩායම විසින් පළමු පියවර තබා ඇත. ශ්‍රී භේරී අපේ අලුත්ම වැඩසටහන , ඒක හරහා ප්‍රධාන වශයෙන් අපි  බලාපොරොත්තු වෙන්නේ අපේ බෙර වල තියන විවිධත්වය මේ රට තුල ප්‍රවර්ධනය කරන්න, බැංකු රබාන , ගැටබෙරය , අත් රබාන, උඩැක්කිය , පහතරට බෙරය, දවුල, තම්මැට්ටම, හොරණෑව එක්ක රුමෙනියාවටආවේනික සංගීත භාණ්ඩත් එකතු කරගෙන හරි අපුරු වැඩක් කරන්න මේ දවස් වල පුහුණුවීම් සිදු කරගෙන යනවා. 

රුමේනියාවේ ප්‍රධාන විශ්වවිද්‍යාලයක ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය හදාරන උපාධි අපේක්ෂකයන්ට අපේ නර්තන කලාව වෙස්මුහුණු ගැන සහ බෙර පිලිබදවවැඩමුළුවක් කරන්නට අපට ආරාධනාවක් ලැබිලා තියෙනෙවා, අපේ කලාවේ වටිනාකම සහ විවිධත්වය පිළිබඳව අපි එහිදී කතා කරන්නට බලාපොරොත්තු වෙනවා.

මෙම කණ්ඩායමේ ඉන්න සියලුම ශිල්පීන් රුමේනියාවේ විවිධ ප්‍රදේශවල විවිධ ක්ෂේත්‍ර වල රැකියාවන් සිදුකරන රටවිරුවන් වෙති , තමන්ට ලැබෙන විවේක දිනය ඔවුන් කැප කරන්නේ විවිධ ප්‍රසංග සදහා පුහුණුවීම් කටයුතු සිදු කිරීමට හෝ ප්‍රසංගයන් සදහා සහාභාගී වීමටයි.පුහුණුවීම් සිදුකරන්නේ රුමේනියාවේ අග නගරය වන බුකරස්ට් හි බැවින් ඈත ප්‍රදේශවල සේවය කරන ඇතැම්ශීල්පීන් සහ ශිල්පිනියන් පුහුනුවිමට පැමිනීමට  පෙරදින රාත්‍රියේ දුම්රිය ගමන ආරම්භ කරති. ඇතැම් විට එය පැය 12 ක ගමනකි. 

ශ්‍රී තාලේ නර්තන කණ්ඩායමේ සිටින අපගේ ශිල්පීන් ශ්‍රී ලාංකේය සාම්ප්‍රදායික නර්තනයන් මෙන්ම භාරතීය නර්තන සම්ප්‍රදායන්ද ප්‍රගුණ කර ඇත, ඉදියේදීපැවැත්වීමට නියමිත ඉන්දියානු සංස්කෘතික කටයුත්තක් සදහා අප කණ්ඩායම ආරාධනා ලබා ඇති බැවින් ඉන්දියානු හා ශ්‍රී ලාංකේය කලාවන් එක්කොටඅපුරු නිර්මාණයක් ඉදිරිපත් කිරීම අපගේ අරමුනයි.

ලබන වසරේ අප කණ්ඩායම අපුරු වැඩකට සුදානම් වෙනවා ඒ ප්‍රථම වතාවට ලංකාවේ සංස්කෘතික නර්තනය බෙර වාදනය ගායනා ඔක්කොම එකතු කරලා ලස්සන ප්‍රසංගයක් පවත්වන්න. මෙම ප්‍රසංගය හුදෙක් නර්තන ප්‍රසංගයක්විතරක්ම නෙවේ, වෙනස්ම හැඩයක් ගත්ත අපුරු වැඩක් මේ වැඩෙන් පස්සේ ශ්‍රී ලාංකේය සලකුණ රුමේනියාවේ බොහොම අපුරු විදියට සනිටුහන්  වනවැඩක් බවට කිසිම සැකයක් නෑ,

මෙම කටයුත්ත පිටුපස බොහෝ පිරිසක් තමන්ගේ උපරිම කැපවීම වගේමසහයෝගය ලබා දෙනවා , ආරම්භයේ සිටම අපේ කණ්ඩායමට “ශ්‍රී තාලේ”  කියන නම ලබා දුන්න සහන් රන්වල ගුරුතුමන් මෙන්ම අප කණ්ඩායමේ ශිල්පීන්ට ගුරුහරුකම් දුන්න සියලුම ගුරුවරුන්ගේ ආශිර්වාදය ලැබෙනවා ඒ වගේම අපට සහය ලබා දෙන පේජ් ඇඩ්මින්වරු අපගේ කණ්ඩායමේ ශිල්පීන් හා එම පවුල් වල සාමාජිකයන්, රුමේනියානු ජාතිකයන් ඒ වගේම ශ්‍රී ලාංකිකයන් බොහොමයක් අපගේ ගමනට සුබ පතනවා.

තමන් විසින් කරන ලද සේවයක් මෙනෙහි කරන්න. මොනතරම් ආස්වාදයක් ඒ තුළ ගැබ් වෙලා තියනවාද කියා අත්විඳින්නට ඒ තුළින් ඉඩක් ලැබෙයි. පෞද්ගලික ලාබ ප්‍රයෝජනයක් නොමැතිව ඉත සිතින්, බොහොම ආදරෙන් අන් අය වෙනුවෙන් කාලය කැපකල සුන්දර මිනිසෙක් හෝ ගැහැණියක් ලෙස ඔබ ක්‍රියාත්මක වූ අවස්ථාවන් අනේකවත් ඇති. පොඩියකට නැවතිලා ඒ වගේ මහන්සි වෙලා අප්‍රමාණව සතුටු උන දවසක් ගැන හිතන්න. ඔබව උත්තේජනය වෙන ආකාරය හරිම ආනන්දනීයයි නේද? ?

පොදු වැඩකටයුත්‍තකදී මහන්සි වෙලා අන් අය වෙනුවෙන් ඔබ දැක්වු දායකත්වයේ නියම වටිනාකම රැඳෙන්නේ තවත් කෙනෙක්ගේ හිතේ. ඒක හරිම බලසම්පන්න, ගෞරවාන්විත හැඟීමක්. ඔයාට එහෙම කෙනෙක් පෙරලා ඉස්තුති කරලත් ඇති , අගය කරලත් ඇති.

සමාජ සත්කාරයට ඔබ තුළ ඇති නැඹුරුව පවුල් පසුබිමින්, ඔබ උගත් පාසලින් හෝ සංසාර පුරුද්ද්කින් හෝ වෙනයම් ආකාරයකින් ඔබට ලැබුණු අතිවිශාල ත්‍යාගයක්. තමාගේ කාලය, ධනය, ශ්‍රමය නොමසුරුව වෙනත් කෙනෙක් හෝ පිරිසක් වෙනුවෙන් ලබා දෙන්නට සිතීමම පිනක්, කිසිම වාසියක් ලැබීමේ පසු  අපේක්ෂාවකින් තොරව. 

ඉතින් මෙන්න මේ ගුණාංගය නොමඳව පිහිටා ඇති ඔබ, සමාජයට සම්පතක්. ඔයාගේ හිතත් එක්ක මම මේ ලියපු දේ විචාරය කරලා බලන්න. ඔයාට දැනෙන ආත්මාභිමානයට ඔයාම සාක්කි දරයි .

දිමුතු

1. බස්නාහිර පළාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ කෙළවරට වන්නට පිහිටා තිබෙන කළුගල ග්‍රාමය

   ඉතා සුන්දර වූ ත්, රමණීය වූ ත් ප්‍රදේශයකි. මෙම ප්‍රදේශයේ සුන්දරත්වය වර්ධනය කර

   ඇත්තේ හරිත වර්ණ වන අරණත් ඒ මැදින් ගලා බස්නා සුන්දර ජල ධාරාවන්ගේ රාවයන් ය.

   මෙම සුන්දර වන අරණ මැද පිහිටා තිබෙන කළුගල ආරණ්‍ය සෙනසුන විඩාබර හදවත් නිවා

   සනසන දිය දෝතක් වැන්න.

   බදුරලිය – පැලවත්ත මාර්ගයේ කිලෝමීටර 15 ක් පමණ ගමන් කරන විට කළුගල ග්‍රාමය

   හමු වේ. එතැන් සිට ආරණ්‍ය සේනාසනය දක්වා පා ගමනින් යා යුතුය. ගමන ආරම්භයේ දී ම

   හමු වන්නේ සුනිල්වන් දිය දහරාවකි. දෙපස හොර, කැකුණ, මිල්ල ආදී දුර්ලභ ශාකවලින්

   සැදුම්ලත් වන අරණ මැදි කොට සෑදී ඇති කුඩා අඩි පාරකි. එම අඩිපාර දිගේ ඉහළට ගමන්

   කරන විට පඩි 356 න් යුත් පඩි පෙළකි. ඊට සමාන්තර ව ගලා බසින්නේ ආරණ්‍ය

   සේනාසනයට ජල විදුලිය ලබා ගන්නා සුන්දර දිය ඇල්ලයි. ගමන් මග අතරතුර පුස් වැල්,

   වෙනිවැල් ගැට, බෙරළිය, කැකුණ වැනි දුර්ලභ ශාකයන් ද, ගිම් නිවා ගැනීමට හැකි ස්ථානයන්

   ද ඇත. රැහැයියන්ගෙන් නැගෙන ශබ්දය ද, ගතට දැනෙන සිසිළස ද කියා පාන්නේ මෙම වන

   අරණේ මිහිරියාවයි. එම මිහිරියාවත් සමග ම කූඩැල්ලන්ගේ හිරිහැර ද විඳ ගැනීමට සිදුවීම

   නම් අනිවාර්ය ය.

   එලෙස සුන්දර මගක ගමන් කරමින් පිවිසෙන්නේ කළුගල ආරණ්‍ය සේනාසනය අභියසට

   ය. පාවහන් සහ හිස්වැසුම් ගලවා තබා දාන ශාලාව තුළින් ගමන් කිරීමෙන් අනතුරුව

   පිවිසෙන්නේ සුදු වැලි ඇතිරූ, පොල් අතු රටාවට ඇමද තිබෙන මලුවට ය. දෙපස වවා ඇති

   රත් පැහැ නා දළුවල සිසිළ විදිමින් පළමුවෙන් ම පිවිසෙන්නේ ස්වභාවික ලෙනක් තුළ නිර්මිත

   ලෙන් විහාරය තුළට ය.

   ඉන් පසු හමුවන්නේ විහාරස්ථානයේ දාගැබයි. “කළුගල් චෛත්‍ය” නමින් ද හැඳින්වෙන

   මෙම දාගැබ සම්පූර්ණයෙන් ම කළුගලින් නිමවන ලද්දකි. දාගැබ පිහිටි මලුව වටා සිල්වතුන්

   සඳහා සැකසුනු කුටි කිහිපයක් ඇත. පොහොය දිනවල මෙන් ම සෙසු දිනවල ද සිල්වත් පිරිස්

   මෙම කුටිවල භාවනානුයෝගී ව සිටින අයුරු දැක ගැනීමට හැකිය.

   දාගැබ අසලින් මෑත් ව ගමන් කරන විට හමු වන්නේ සිසිළ ගෙනෙන බෝ සෙවනයි.

   කළුගල ආරණ්‍ය සෙනසුනේ ඉතිහාසය විමසා බලන කල ඊට අදාළ ශිලා ලිපි රැසක් දැක ගත

   හැකිය. 1940 වසරේ දී ගොඩනැගුණු මෙම කළුගල ආරණ්‍ය බ්‍රහ්මචාරී දොන් පිලිප්

   සමරදිවාකර නැමැත්තෙක්ගේ නිර්මාණයකි. මෙහි දැක ගත හැකි තවත් විශේෂ සෙල් ලිපියක්

   වන්නේ ගලෙන් නිමවන ලද ශ්‍රී ලංකා සිතියමක ලියා ඇති ත්‍රිපිටකය යි. මෙය අන් කිසිඳු

   ස්ථානයක දක්නට නොලැබෙන්නකි. විහාරස්ථානයේ වැඩ සිට අපවත් වූ නායක ස්වාමීන්

   වහන්සේලාගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කොට ඉදිකල සොහොනක් ද, ධාතු කරඬුවක් නිදන්

   කර ගොඩනැගූ ගල් ටැඹක් ද විහාර භූමිය තුළ වෙයි. විහාර භූමියට පැමිණෙන සැදැහැවතුන්

   වෙනුවෙන් පනවන ලද දැන්වීම් මෙන් ම, මරණානුස්සති භාවනාවේ පියවර පවා ගල් මත

   සටහන් කර තිබෙන අයුරු විහාරයට පිවිසෙන ඕනෑම අයෙකුට දැක ගත හැකිය.

    

   භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා තනා ඇති භාවනා කුටි පරිශ්‍රය මධ්‍යයෙන් වැටී තිබෙන

   පියගැට පෙළෙන් ඉහළට පැමිණි විට පිවිසෙන්නේ බුදු ගෙයට ය. එම ස්ථානයේ සිට බලන

   කල දිස්වන්නේ මෙතෙක් පසු කර පැමිණි භාවනා කුටි, දාගැබ, බෝධීන් වහන්සේ ය. එමෙන්

   ම හරිත වර්ණයෙන් බබලන රමණීය සිතුවමක් ද දර්ශනය වේ. මෙම අසිරිමත් පරිසරය විඳ

   ගැනීමට නම් මෙහි පැමිණිය යුතුම ය. මෙම ආරණ්‍ය අවට සුන්දරත්වය මෙන් ම මෙහි ඇති

   ඓතිහාසික වටිනාකම පිළිබඳව ද අමතක නොකළ යුතුය. මෙහි නවාතැන් ගෙන භාවනාවේ

   යෙදී සිත් සැහැල්ලු කර ගැනීමට ද සැදැහැවතුන්ට අවකාශය තිබේ. කෙලෙස් පිරි සමාජයෙන්

   ඇත් ව බවුන් වඩන ඒ බුද්ධ පුත්‍රයන්ට නිවන අවබෝධ කර ගැනීමට ශක්තිය ලැබේවා යි අපි

   ප්‍රාර්ථනා කරමු.

    

   පියුමි නෙළුමිකා

   ශ්‍රි ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය